Facebook Twitter

Legitieme portie: afschaffen?

Legitieme portie: afschaffen?


De legitieme portie is een erfdeel waar een kind altijd recht op heeft. De legitieme portie (hierna: de legitieme) bedraagt in waarde de helft van hetgeen het kind normaal gesproken recht op heeft. Bijvoorbeeld: een man laat zijn vrouw en drie kinderen na. De vrouw en de 3 kinderen hebben wettelijk ieder recht op 1/4e deel van de nalatenschap. De legitieme portie van een kind bedraagt de helft van dit 1/4e deel, oftewel 1/8e deel. Dat is dus zijn minimum, zelfs in geval van onterving.

Als een kind onterfd is en een beroep doet op zijn legitieme, wordt hij nooit erfgenaam. Hij heeft slechts een aanspraak in geld. Voor de verdeling van de nalatenschap is het niet nodig dat dit kind aan de verdelingstafel zit.

Sommige mensen vinden de legitieme een oud, achterhaald recht van kinderen.

Vooral als de band tussen de ouders en de kinderen al jaren is verbroken, vindt men het ongerechtvaardigd dat het kind nog een deel ontvangt.

In juli 2018 heeft Hof Amsterdam zich uitgesproken over dit recht. Met name of het recht op een legitieme in strijd is met artikel 1 Eerste Protocol bij het EVRM. Het Hof wijst op de wetsgeschiedenis, waaruit grondslagen blijken voor handhaving van de legitieme.

Zo is daar:

  • de overtuiging dat aan kinderen een deel van de nalatenschap van hun ouders toekomt;
  • de bescherming van kinderen tegen het bevoordelen van een derde (bijvoorbeeld een nieuwe partner van de ouder); het oordeel van de ouder kan soms sterk beïnvloed worden door emoties van tijdelijke aard;
  • het voorkomen van bevoordeling van het ene kind boven het andere;
  • het voorkomen dat door afschaffing van de legitieme portie de gevallen toenemen waarin een beroep wordt gedaan door kinderen op het ontbreken van verstandelijke vermogens bij hun ouders;
  • de bescherming van oudere kwetsbare personen doordat de legitieme een grens stelt aan de mogelijkheden van beïnvloeding door een willekeurige derde;
  • de bescherming van de ‘gemeenschap’ door te voorkomen dat een kind dat is onterfd omdat het een nietsnut is en op andermans zak leeft, van gemeenschapsgelden leeft (in geval van bijstand, stelt de gemeente verplicht dat het kind een beroep doet op zijn legitieme).

Het Hof acht de legitieme portie daarom geen schending van de vrije wil van de ouder. Het zal wel altijd een omstreden onderwerp blijven.